websitesifirsati.com

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNİN MALİ SORUNLARI KİTABI

YMM Ali ÇAKMAKCI'nın "Vakıf Üniversitelerinin Mali Sorunları" isimli kitabı Seçkin Yayınevi tarafından yayımlanmıştır.

Bilgilerinize Sunarız.

http://www.seckin.com.tr/kitap/315179211

YÖNETİCİ ÖZETİ:

21. yüzyıl itibariyle birçok gelişmiş ülke bilgi toplumuna geçiş süreci yaşamakta, rekabetçi yapıların oluşmasında ise bilgi kavramı her geçen gün daha fazla önem ve değer kazanmaktadır. İleride herhangi bir şekilde çıktı (üretim, teknoloji, beşeri sermaye vs.) olarak karşımıza gelecek çalışmanın girdisi olan bilgi ise sistematik bir eğitim ve öğretim faaliyetini zorunlu kılmaktadır.

Bilindiği üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri kamu maliyesi bilimindeki ifadesi ile pozitif dışsallığı nedeniyle hem Devlet tarafından, hem de özel sektör tarafından desteklenmektedir. Bir anlamda Devlet, yarı sosyal bir mal niteliğinde bulunan bazı mal ve hizmet üretimindeki aksaklıkları gidermek amacıyla diğer kurum ve kuruluşlardan da önemli düzeyde destek almaktadır. Eğitim ve öğretim faaliyetleri Devletin üçüncü kişi veya kuruluşlardan destek aldığı yarı kamusal mal veya hizmetlerin başında gelmektedir.

Bu gerekçelerle, 1982 Anayasasında vakıf üniversitelerinin kurulmasına yönelik bir düzenleme ile Devletin üzerindeki bu yükün vakıflarca kurulacak üniversitelerle hafifletilmesi hedeflenmiştir.

Vakıf üniversiteleri, Anayasa ve Kanunların kendisine sunmuş bulunduğu koşullar altında herhangi bir şekilde kâr ve/veya kazanç amacı gütmeksizin eğitim konusunda önemli görev ve sorumluluklar almışlardır. Bu kapsamda vakıf üniversiteleri, Anayasa ve kanunlar ile sağlanmış bulunulan çeşitli hak ve yükümlülükler, kendine has idari ve mali özellikleri ve yapılarıyla diğer ticari veya ticari olmayan kurum ve kuruluşlardan önemli ölçüde farklılık taşımaktadır. Ülkemizde, YÖK’ndan alınan bilgiler ışığında hali hazırda kurulmuş bulunan 62 adet vakıf üniversitesi bulunduğu anlaşılmaktadır. Fakat, gelişen ve büyüyen bir nüfusa sahip olan ülkemizin yakın zamanda üniversite eğitimi konusunda daha fazla sayıda üniversiteye ihtiyaç duyacağı aşikardır. YÖK’nun stratejik hedefleri arasında bulunan üniversite arz ve talep dengesi arasındaki açığın temel olarak vakıf üniversiteleri ile kapatılmaya çalışılmak istenmesi, ilerideki dönemlerde daha çok vakıf üniversitesinin doğmasına neden olabilecektir. Vakıf üniversiteleri ayrıca Türkiye’nin Bologna sürecine yakınsaması ve uluslararası tanınırlığı anlamında önemli işler başarmışlardır. Buna karşın, başarı akademisyenler ile bu sistem desteklenemez ise, sistemin tıkanacağı ve asli amacına ulaşamayacağı gerçeğini unutmamak gerekmektedir.

Önümüzdeki dönemlerde, yeni bir Kanun ile üniversite kavramını vakıflardan soyutlamak suretiyle birçok ülke de olduğu gibi ticari kurum ve kuruluşların da bu konuda sürece destek vermesi beklenebilir. Bu suretle, bu kurumlarda daha profesyonel, nitelikli, deneyimli ve yetkin yöneticilerin görev alması kurumsallaşma anlamında da önemli katkılar sağlayacaktır. Yapılması beklenen yeni düzenlemeler ile üniversitelerin hem akademik, hem de idari ve mali açıdan uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir düzeye gelmesi için gereken her türlü önlem ve tedbirin alınmasında fayda bulunmaktadır. Bunun için en başta arazi sorunları, vergisel sorunlar, Devlet yardımı, idari ve mali özerklik, hesap verilebilirlik, şeffaflık, bilimsel araştırma-geliştirme, kaliteli akademik personel yetiştirme konuları çözülmesi gereken konuların başında gelmektedir. 

Üniversitelerin Mali Sorunları” isimli çalışmamız esasen adından da anlaşılacağı üzere başta vakıf üniversiteleri olmak üzere, üniversitelerin mali konuları üzerine hazırlanmış bir çalışmadır. Fakat, vakıf üniversitelerinin ne olduğunu anlamak adına, öncelikle vakıf üniversitelerinin kuruluş ve işleyişlerine ilişkin düzenlemeler ile idari ve mali yapılarına kısaca değinilecektir.

Bir sonraki bölümde, YÖK’nun temel amaç ve fonksiyonları ile YÖK tarafından geleceğe dönük olarak belirlenen stratejiler hakkında kısa olarak çeşitli açıklamalar yapılacaktır. Ayrıca, üniversitelerin temel finansman yöntemleri konusunda ve Ar-Ge çalışmaları hakkında açıklamalar yapılacaktır.

Daha sonraki bölümde ise, çalışmanın asıl önemli noktasını oluşturan vakıf üniversitelerinin mali kaynaklı sorunları, başta vergi hukuku olmak üzere, Yükseköğretim Kanunu, ikincil mevzuatlar ve diğer ilgili mevzuatlar açısından irdelenecektir. Devlet üniversitelerinde karşılaşılabilen diğer özellikli hususlara ilişkin açıklamalara yer verilecektir. Bu sorunlar hakkında şahsi görüş, öneri, değerlendirme ve açıklamalara da zaman zaman yer verilecektir.

İzleyen bölümde üniversitelerde yaşanan sorunlar üzerine yargıya taşınmış bulunan özellikli hususlar hakkında çeşitli Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına yer verilecektir.

Nihayetinde, vakıf üniversiteleri için iş hukuku kaynaklı özellikli konulara ve daha sonra ise bazı yararlı olacağını düşündüğümüz finansal açıklamalara değinilecektir.

Çalışmada katkısı geçen arkadaşlarıma ve Sn. Fikret ERŞEN’e teşekkür ederim. Kullanıcılara faydalı olması dileklerimle…

Ali ÇAKMAKCI

E. Hesap Uzmanı

2012/Ocak

 

ÖNSÖZ 1

Devlet, sosyal ve kamu yararı gereği üniversitelere özel bir değer ve önem atfetmiş, buna karşın önemli görev ve sorumluluklar da yüklemiştir. Nitekim, mevcut Anayasamız bu görevin ifasında Devlet üniversitelerinin yanında vakıf üniversitelerinin de kurulmasına olanak sağlayarak, eğitim konusunda yaşanabilecek aksaklıkların vakıf üniversiteleri ile giderilmesini mümkün duruma getirmiştir. Bu çerçevede, Anayasal düzenimizde bu kurumlara en üst koruma ve güvenlik imkânı sağlanmıştır.  

Vakıf üniversiteleri hiç kuşku yok ki üniversiteleşme konusunda ülkemize farklı bir boyut kazandırmıştır. Üniversite eğitimi konusunda yaşanan arz ve talep açığını önemli düzeyde kapatan vakıf üniversiteleri, toplumsal fayda üzerinde de önemli düzeyde bir artış sağlamanın haklı gururunu yaşamaktadır. Ayrıca, topluma başarılı bireyler yetiştirmeye devam ederek ülke ekonomisine de katkı sağlamaktadır.

Ülkemizin akademik gelişiminde bu derece önemli yer tutan Vakıf üniversitelerinin gelişiminde karşılaşılan akademik, iktisadi ve mali süreçler büyük önem taşımaktadır. Bu alanda karşılaşılan sorunların, çözüm yollarının ve yöntemlerinin, geçmiş süreçlerin analizini de içeren bir perspektifle ortaya konulması son derece önemlidir. Özellikle, vergi hukukunda tam olarak tanımının yapılamaması dolayısıyla ortaya çıkan çeşitli vergisel sorunlar, arazi tahsisi ve hazine taşınmazları izin ve irtifak hakkı konuları, özerklik konuları, devlet yardımı konusundaki problemler, iş hukuku kaynaklı genel nitelikli sorunlar vakıf üniversiteleri açısından üzerinde önemle durulması gereken konulardır.

Bu çalışma kapsamında vakıf üniversitelerinin karşılaşabileceği bazı mali hususlar üzerine değinilmiş, uygulamada karşılaşılan sorunlara yönelik çeşitli hukuki açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca, bugüne kadar vakıf üniversitelerine ilişkin olarak Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi nezdinde verilen kararlara çalışmada yer verilmesi önemli konuların yargı nezdinde nasıl değerlendirildiği açısından oldukça önem taşımaktadır.

Elinizdeki kitabın, Vakıf üniversitelerinin gelişiminde önemli bir başvuru kaynağı olacağı inancıyla, bilgi ve birikimlerini esirgemeyen E. Hesap Uzmanı Sayın Ali ÇAKMAKCI’ya teşekkürlerimi iletir, kitabın okurlara yararlı olmasını dilerim.

Prof. Dr. Murat FERMAN

FMV Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstütü Müdürü

 

 

ÖNSÖZ 2

 

Çağdaş uygarlık seviyesini belirleyen en önemli noktalardan birisi olan refah düzeyi, kesinlikle üniversitelerin yetiştireceği güçlü, bilge, vizyon ve misyon sahibi bireylerle geliştirilecektir. Bu felsefeden hareketle, bu kurumların kurumsallaşmasının önündeki her türlü engelin kaldırılması ve mali sorunlarının çözümlenmesi oldukça önem arz etmektedir. Bu kapsamda, bugüne dek hep gündem dışı tutulan üniversitelerin mali yapılarının gözden geçirilerek sağlıklı temeller üzerine oturtulması önem arz etmektedir. Ayrıca, üniversitelerin bugün itibariyle sahipsiz kalmaları neticesinde kötü yönetim konusu olmaları çözülmesi gereken birbaşka önemli sorun gibi gözükmektedir.

Üniversitelerin birçok misyonu üzerinde taşıdıkları bilinen bir gerçektir. Bu misyonu geliştirmek için devletin de üzerine düşen görevleri yerine getirmesi bana göre birincil önceliktir. Bu önceliklerin yerine getirilmesindeki en önemli köşe taşlarından bazılarını üniversitelere uygun kampus alanlarının sağlanması, bu kurumlara teşvik düzeninde çeşitli önceliklerin sağlanması, üniversitelere idari ve mali özerklik tanınması, üniversitelerin kendi kendine işleyen mekanizmalar haline gelmesi için çeşitli hukuki düzenlemelerin ihdas edilmesi, devlet desteğinin artırılması, mali açıdan sıkıntı yaşayan öğrencilerin eğitim sorunlarının çözülmesi oluşturmaktadır.

Üniversitelerin vergisel ve mali problemleri ise meslek hayatımda bugüne dek çok gündeme gelmemiş bir olguydu. Gerçektende bu konuda uzmanlaşmış bir kişinin böyle bir çalışmayla bu konuyu sahiplenmiş olması son derece önemli bir durumdur. Benim için özel bir önemi ve değeri bulunan sevgili kardeşim E. Hesap Uzmanı Ali ÇAKMAKCI’ya bu değerli esere harcadığı zaman için teşekkür ederim.

Kitabı kullanacak olan meslektaşlarıma faydalı olmasını temenni ederim.

Mustafa PAMUKOĞLU

E. Maliye Müfettişi, YMM.

 

 

Duyurular

  • Bizi Takip Edin:
Copyright © OCAK 2016 - Tüm hakları TaxAuditingymm.com'a aittir...